返回首页 |  收藏本站 |  设为首页 | 藏文版首页
首页 > 佛教典籍 > 显宗 > 正文

辩中边论释·四神足(梵藏汉)

    发布:  2016-05-12 15:51:28    

[ c.Catvāra ṛddhi-pādāḥ]

三、四神足

 


karmaṇyatā sthites tatra sarvvārthānāṃ samṛddhaye[1] |

pañca-doṣa-prahāṇāṣṭa-saṃskārāsevanānvayā|| IV. 3

 


已說修正斷,當說修神足。頌曰:

 


དེར་[2]གནས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་{16a5}འབྱོར་པར་འགྱུར། །

ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད།།བརྟེན་པའི་རྒྱུ་ལས་[3]བྱུང་བའོ། །

依住堪能性,為一切事成,滅除五過失,勤修八斷行。

 


tasyāṃtad-apāyāya[4]-vīrya-bhāvanāyāṃcitta-sthiteḥ (|) *karmmaṇyatācatvāra ṛddhi-pādāḥ sarvvārtha-samṛddhi-hetu[5]tvāt [|]

དེ་སྤང་བའི་[6]ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དེ་ལ་སེམས་གནས་པའི་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་དག་སྟེ།དོན་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

論曰:依前所修離集精進,心便安住、有所堪能,為勝事成,修四神足,是諸所欲勝事因故。

sthitir atracitta-sthitiḥ samādhir veditavyaḥ | ataḥ samyakprahāṇānantaram ṛddhipādāḥ |

གནས་{16a6}པ་ནི་འདིར་སེམས་གནས་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་འོག་ཏུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་སོ། །

住謂心住,此即等持。故次正斷說四神足。

sā punaḥ *karmmaṇyatā pañca-doṣa-prahāṇāyāṣṭa-prahāṇa[7]-saṃskāra-bhāvanānvayāveditavyā |

ལས་སུ་རུང་བ་དེ་ཡང་ཉེས་པ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བསྒོམ་[8]པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །

此堪能性,謂能滅除五種過失、修八斷行。

 


[Paṃcadoṣāḥ]

五過失

 


katame pañcadoṣā ity āha |

ཉེས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་{16a7}གང་ཞེ་ན།གསུངས་པ།

何者名為五種過失?頌曰:

 


kausīdyam avavādasya saṃmoṣolaya uddhavaḥ[9] |

asaṃ*skāro 'tha[10] saṃskāraḥ pañca doṣā[11] ime matāḥ || IV. 4

ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང་།།

འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ[12]། །འདི་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ[13]། །

懈怠、忘聖言,及惛沈、掉舉、不作行、作行,是五失應知。

 


tatra layauddhatyam eko doṣaḥ kriyate | anabhisaṃskārolayauddhatya-praśamana-kāle doṣaḥ | abhisaṃskāraḥ pra*śāntau [|]

དེ་ལ་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་ནི་ཉེས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུའོ། །བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དུས་ན་མངོན་པར་{16b1}འདུ་མི་བྱེད་ན་ཉེས་པའོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཚེ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །

論曰:應知此中惛沈、掉舉合為一失。若為除滅惛沈、掉舉不作加行,或已[14]滅除惛沈、掉舉復作加行,俱為過失。

 


[ Aṣṭaprahāṇa-saṃskārāḥ]

八斷行

 


eṣāṃ prahāṇāya katham[15] aṣṭau prahāṇa-saṃskārā[16] vyavasthāpyante |

དེ་དག་སྤང་བའི་[17]ཕྱིར་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན།

為除此五修八斷行?云何安立彼行相耶?頌曰:

catvāraḥ kausīya-prahāṇāya cchanda-vyāyāma-śraddhā[18]-prasrabdhayas[19] te punar yathā-kramaṃ veditavyāḥ | āśra*yo'thāśritas tasya nimittaṃ phalam eva ca |

ལེ་ལོ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཞི་སྟེ། འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། དད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་{16b2}བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གནས་དང་དེ་ལ་གནས་པ་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །

為斷除懈怠,修欲勤信安,即所依、能依,及所因、能果。

[論曰:為滅懈怠,修四斷行:一、欲,二、正勤,三、信,四、輕安。如次應知,即所依等。]

āśrayaś chando[20] vyāyāmasya[21] | āśrito vyāyāmas [|] tasyāśrayasya cchandasyanimittaṃ śraddhā saṃpratyate (|) saty abhilāṣāt [|] tasyāśritasya vyāyāmasyaphalaṃ prasra*bdhir ārabdha-vīryasyasamāhiviśeṣādhigamāc [|]

རྩོལ་བའི་གནས་ནི་འདུན་པའོ། །གནས་པ་ནི་རྩོལ་བའོ། །གནས་འདུན་པ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་རྩོལ་བ་དེའི་འབྲས་{16b3}བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ།བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །

[所依謂欲,勤所依故。能依謂勤,依欲起故。所因謂信,是所依欲生起近因,若信受彼便希望故。能果謂安,是能依勤近所生果,勤精進者得勝定故。]

cheṣāś ca catvāraḥ prahāṇa-saṃskārāḥ smṛti-saṃprajanya-cetanopekṣāś caturṇṇāṃdoṣāṇāṃ yathāsaṃkhyaṃ pratipakṣās[22] te punaḥ smṛ*ty-ādayo veditavyā[23] yathākramaṃ |

སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་ལྷག་མ་བཞི་ནི་དྲན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དང་།སེམས་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་ཉེས་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་གྲངས་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་དྲན་པ་{16b4}ལ་སོགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །

[為欲對治後四過失,如數修餘四種斷行:一、念,二、正知,三、思,四、捨。如次應知,即記言等。]

 


ālambane 'saṃmoṣo[24] layauddhatyānubuddhyanā |

tad-apāyābhisaṃskāraḥ śāntau praśaṭha-vāhitā|| IV. 5

དམིགས་པ་བརྗེད་པར་མ་གྱུར་དང་། །བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང་། །

དེ་སྤོང་[25]མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་། །ཞི་ཚེ་རྣལ་དུ་འཇུག་པའོ། །

為除餘四失,修念智思捨,記言覺沈掉,伏行滅等流。

 


smṛti ālambane ’saṃpramo*ṣaḥ |

དྲན་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་བརྗེད་པའོ། །

[26]記言謂念。能不忘境,記聖言故。

samprajanyaṃ smṛty-asampramoṣe[27] sati layauddhatyānubodhaḥ |

ཤེས་བཞིན་ནི་དྲན་པ་མ་{16b5}བརྗེད་པར་གྱུར་ན་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པའོ། །

覺沈掉者,謂即正知。由念記言,便能隨覺惛沈、掉舉二過失故。

anubudhya tad-apagamāyābhisaṃskāraś cetanā |

རྟོགས་ནས་དེ་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པའོ།།

伏行謂思,由能隨覺沈掉失已,為欲伏除發起加行。

tasya layauddhatyasyopaśāntau satyāṃ[28] praśaṭha-vāhitā ci*ttasyopekṣā [|]

བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ན་རྣལ་དུ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའོ།།

滅等流者,謂彼沈掉既斷滅已,心便住捨平等而流。

 

 

[1] In Ms., one letter “rvva” or “mva” is seenbetween “sa” and “mṛ”.

[2] 《པེ་》《སྣར་》དེ།

[3] 《པེ་》《སྣར་》ལ།

[4] Ms. tadāpāyāya.

[5] “he” missing in Ms.

[6] 《པེ་》《སྣར་》སྤངས་པའི།

[7] “prahāṇa” is added in accordance with Tib. andṬīkā.

[8] 《པེ་》《སྣར་》བསྒོམས།

[9] Ms. uddhavaḥ and Ṭīkā udbhavaḥ, bothinappropriate here. Tib. rgod pa, Hsüan-tsang 掉舉, Paramārtha, 掉起.

[10] Ms. no avagraha.

[11] Ms. pañca ṣā.

[12] 《པེ་》《སྣར་》དང་།

[13] 《པེ་》《སྣར་》དེ།

[14] 或已=已或【元】【明】

[15] Ms. kañcatham.

[16] Ms. prahāṇaṃ saṃskārā.

[17] 《པེ་》《སྣར་》སྤངས་པའི།

[18] Ms. -śrasraddhā.

[19] Ms. prasrarthayas?

[20] Ms. āśrayastvando or āśrayaschando.

[21] “vyā” omitted in Ms.

[22] Ms. pratipakṣas

[23] Ms. °vyāḥ

[24] Sic Ms., pāda with seven syllables. Read °baneasaṃ°, to fit the metre.

[25] 《པེ་》《སྣར་》སྤང་།

[26] “論曰”至“即記言等”原位於此處。為便於對讀,移到前文中。

[27] Ms. asaṃpramoṣe

[28] Ms. satyā.

 


(北塔藏文班校排)

分享到:  
29.1K