返回首页 |  收藏本站 |  设为首页 | 藏文版首页
首页 > 佛教典籍 > 显宗 > 正文

集论·五根五力七觉支八圣道支(藏汉)

    发布:  2016-05-12 15:54:06    

五根

 


དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །

五根所緣者,謂四聖諦。

ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བོ། །

自體者,謂信、精進、念、定、慧。

གྲོགས་གང་ཞེ་ན། དེ་[1]དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །

助伴者,謂彼相應心、心所等。

བསྒོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དད་པའི་དབང་པོ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་[2]པར་འགྱུར་རོ། །

修習者,謂信根於諸諦起忍可行修習;

མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྒོམ་[3]པར་འགྱུར་རོ། །

精進根於諸諦生忍可已,為覺悟故,起精進行修習;

བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དྲན་པ་མི་བརྗེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་[4]པར་འགྱུར་རོ། །

念根於諸諦發精進已,繫念起不忘失行修習;

བདེན་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་འགྱུར་རོ། །

定根於諸諦既繫念已,起心一境性行修習;

བདེན་པ་རྣམས་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཤེས་རབ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་[5]པར་འགྱུར་རོ། །

慧根於諸諦心既得定,起簡擇行修習。

འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་བར:གྱུར་པ་[6]དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་རྣམས་བསྒྲུབ་[7]པའོ། །

修果者,謂能速發諦現觀,及能修治煖、頂,引發忍、世第一法。

 

 

 


五力

 


དབང་པོ་རྣམས་ལ་[8]ཇི་ལྟ་བར་སྟོབས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །

如五根,五力亦爾。

འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ངེས་པར་བསྲབས་པས། མི་བརྫི་[9]བའི་ཕྱིར་སྟོབས་རྣམས་སོ། །

差別者,由此能損減所對治障,不可屈伏,故名為力。

 

 

 


七觉支

 


བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའོ། །

七覺支所緣者,謂四聖諦如實性。

ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་[10]པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དགའ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །

自體者,謂念、擇法、精進、喜、安、定、捨。

དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ །བརྩོན་འགྲུས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་གོ །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་གོ །

念是所依支。擇法是自體支。精進是出離支。喜是利益支。

ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ།

安、定、捨是不染污支。

གང་གིས་[11]ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་དུ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་མེད་པའོ། །

由此不染污故,依止不染污故,體是不染污故。

གྲོགས་གང་ཞེ་ན།དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །

助伴者,謂彼相應心、心所等。

བསྒོམ་[12]པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག དབེན་[13]པ་ལ་གནས་པ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ། འགོག་པ་ལ་གནས་པ། རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་[14]བསྒོམ་པའོ། །དྲན་པ་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་[15]ཇི་ལྟ་བར་བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །

修習者,謂依止遠離,依止無欲,依止寂滅,迴向棄捨,修念覺支。如念覺支,乃至捨覺支亦爾。

འདིས་ནི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་[16]བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བསྒོམ་[17]པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །

如是四句,次第顯示緣四諦境修習覺支。

འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས:སྤངས་པའོ[18]། །

修果者,謂見所斷煩惱永斷。

 

 

 


八圣道支

 


ལམ་གྱི་ཡན:ལག་རྣམས་ཀྱི་[19]དམིགས་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའོ། །

八聖道支所緣者,謂即此後時四聖諦如實性。

ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །

自體者,謂正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。

ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཡན་ལག་གོ །

正見是分別支。

ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གོ །

正思惟是誨示他支。

ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

正語、正業、正命是令他信支。見、戒、命清淨性故。

ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །

正精進是淨煩惱障支。

ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །

正念是淨隨煩惱障支。

ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཡན་ལག་གོ །

正定是能淨最勝功德障支。

གྲོགས་གང་ཞེ་ན།དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །

助伴者,謂彼相應心、心所等。

བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། །

修習者,如覺支說。

འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་། གཞན་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་།ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །

修果者,謂分別、誨示他、令他信、煩惱障淨、隨煩惱障淨、最勝功德障淨故。

 

 

[1]《པེ་》《སྣར་》⁺དག

[2]《པེ་》《སྣར་》སྒོམ།

[3]《པེ་》《སྣར་》སྒོམ།

[4]《པེ་》《སྣར་》སྒོམ།

[5]《པེ་》《སྣར་》སྒོམ།

[6]《པེ་》《སྣར་》འགྱུར་བ།

[7]《པེ་》《སྣར་》སྒྲུབ།

[8]《པེ་》《སྣར་》―ལ།

[9]《པེ་》《སྣར་》རྫི།

[10]《སྣར་》བྱེད།

[11]《པེ་》 གི།

[12]《པེ་》 སྒོམ།

[13]《པེ་》《སྣར་》བདེན།

[14]《པེ་》《སྣར་》བའི།

[15]《པེ་》《སྣར་》⁺ལ།

[16]《པེ་》《སྣར་》པའི།

[17]《པེ་》《སྣར་》བསྒོམས།

[18]《པེ་》《སྣར་》སྤོང་།

[19]《པེ་》《སྣར་》གི།

分享到:  
29.1K